مهریه حضرت زهرا (س) چقدر بوده است؟

مهریه حضرت

هنگامی كه علی - علیه السلام- به قصد ازدواج فاطمه (س) به منزل پیامبر (ص) رفت، پیامبر به ام سلمه فرمود: «برخیز و در را بگشای، كه این همان است كه خدا و رسولش او را دوست دارند.» ام سلمه فوراً در را باز كرد و علی - علیه السلام- داخل شد. علی - علیه السلام- در كمال حجب و حیا و خجالت بود كه پیامبر -صلی الله علیه و سلم- فرمود: علی جان حاجتی داری؟ آسوده باش، امیدوارم كه حاجت تو برآورده شود. علی - علیه السلام- نیز قصد خود را بازگو نمود و از فاطمه (س) خواستگاری نمود. پیامبر فرمود: چه چیزی برای تو است كه مهریه فاطمه (س) قرار دهی؟ علی - علیه السلام- عرض كرد: ای رسول خدا! تو خود شاهد هستی كه برای من به جز شمشیر و شتر و زره، از مال دنیا چیزی نیست. پیامبر -صلی الله علیه و سلم- فرمود: ای علی شمشیر و شتر مورد نیاز توست، اما زره ات را بفروش و با آن مراسم ازدواج با فاطمه (س) را فراهم كن.[۱]

اما اینكه حضرت آن زره را چه مقدار فروخت و آن را مهریه حضرت زهرا قرار داد از نظر تاریخی و روایی در آن اختلاف وجود دارد. و آن عبارت است از، ۴۰۰ درهم، ۴۸۰درهم یا ۵۰۰ درهم.[۲]

لكن قدر مسلم این است كه مهریه آن حضرت بیشتر از پانصد در هم و كمتر از چهار صد درهم نبوده است، و این مقدار -پانصد درهم- عبارت از مقدار مهریه ای است كه رسول خدا(ص) برای كلیه زنان و دخترانش تعیین نموده و از آن تعبیر به مهر السنه هم می شود.[۳] و این سیره الگویی برای سایر مسلمانان و گروندگان به اسلام قرار گرفت. گرچه در آن زمان مهریه های سنگین از طرف مردم برای دختران قرار داده می شد؛ زیرا وقتی پیامبر(ص) فاطمه، را به عقد علی(ع) در آورد، عده ای از مردم قریش به خدمت ایشان رسیدند و گفتند چرا علی(ع) را با مهریه کم و ناچیز داماد كردی؟[۴]

بنابراین مقدار مهریه حضرت زهرا(س) بیش از پانصد در هم - نقره- نبوده است.  این مقدار مهریه از طرف پیامبر اكرم(ص) برای دخترش، مهریه ای متوسط - نه بسیار كم و نه زیاد - در آن زمان بوده است كه به عنوان سنت، الگویی برای سایر مسلمانان قرار گرفت.
شاید مناسب باشد که بگوییم هر ده درهم (سکه نقره) ، معادل یک دینار (سکه طلا) بوده است. پس مهریه حضرت زهرا (س) پنجاه دینار می شود و هر دینار، ۱۸ نخود طلا، یا حدود ۵/۴ گرم است. البته ارزش اقتصادی این مقدار طلا، در دوره های مختلف فرق می کند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
۱. فاطمه زهرا فرشته زمینی، روح الله حسینیان.
۲. فاطمه زهرا، توفیق ابوعلم، ترجمه علی اكبر صادقی.

پی نوشتها:
[۱]. مجلسی، بحارالانوار، بیروت، موسسه الوفا، چاپ دوم، ۱۴۰۳ه‍ ق، ج۴۳، ص۱۲۰، ۱۴۰.
[۲]. ابن شهر آشوب، مناقب، موسسه انتشارات علامه، بی تا، ج۳، ص۳۵۰، ۳۵۱، و متقی هندی، فاضل، كنزالعمال، موسسه الرساله، ج۱۳، ص۶۸۰.
[۳]. حر عاملی، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت،چاپ اول، ۱۴۱۲ه‍ ، ج۲۱، ص۲۴۶، ۲۴۹؛ و كلینی، كافی، تهران، دارالكتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۳۷۵، ج۵، ص۳۷۶.
[۴]. صدوق، من الایحضره الفقیه، دارالصعب، ج۳، ص۲۵۳.

facenama

دیدگاه‌ها

آقای محترم طبق گفته خودتان

آقای محترم طبق گفته خودتان حضرت محمد فرموده زره را بفروش و مراسم ازدواج بگیر به نظر شما مراسم ازدواج جزء مهریه محسوب میشه

تصویر سید پاسخگو

با سلام

با سلام
در سنت های کنونی طبق رسومی که شهرها دارند برخورد می شود و چیزی از مهریه زن نمی شود به عنوان گرفتن مراسم ازدواج کم کرد.
(مرد شرعا و قانونا موظف است که تمام مبلغ مهریه را به زن پرداخت کند و نمی تواند با بهانه جویی چیزی از آن را کم یا کسر کند.)
ازدواج در سنت پیغمبر اکرم صل الله علیه وآله وسلم گرفتن عروسی های کنونی با مراسماتی که بین مردم رسم شده است نیست بلکه ازدواج از نظر اسلام خواندن عقد بین زوجین با رعایت شرایط آن است و ما بقی آن رسومات صحیح یا غلطی است که در بین ما به وجود آمده است.
اما مورخان درباره ازدواج حضرت علی و فروش زره ایشان اینگونه می نویسند:
علي(عليه‌السلام) به دستور پيامبر(صلي الله عليه و آله) سپر(زره) خود را که حطيميه[۱] ناميده مي‌شد و هديه پيامبر(صلي الله عليه و آله) از غنيمت‌هاي غزوه بدر بود، به ۴۰۰ يا ۴۸۰ يا ۵۰۰ درهم فروخت. بنابر قولي، عثمان زره را خريد، ولي بعد به علي(عليه‌السلام) پس داد.[۲] علي(عليه‌السلام) پول را نزد پيامبر(صلي الله عليه و آله) آورد. ايشان نيز پول را سه بخش کرد؛ بخشي براي خريدن جهيزيه، بخشي براي خريدن عطر و بوي خوش شب عروسي و بخش ديگر براي غذاي وليمه عروسي، آن گاه پول غذا را نزد ام سلمه به امانت نهادند.
پيامبر(صلي الله عليه و آله) پول جهيزيه را به ابوبکر داد تا همراه سلمان و بلال، آن چه را شايسته است براي دخترش بخرند. آنان به بازار رفتند و جهيزيه‌اي بسيار مختصر، ولي با برکت براي اين تازه عروس و داماد خريدند. اين وسايل عبارت بود از: روسري بزرگ به ۴ درهم. يک قواره پيراهن به ۷ درهم، يک تخت که با چوب و برگ خرما ساخته شده بود، ۴ عدد بالش از پوست گوسفند که از گياه خوش بوي اذخر پر شده بود، يک پرده‌ي پشمي، يک قطعه حصير، يک مشک چرمي، يک عدد آسياب کوچک دستي، يک تشت مسي، يک ظرف براي دوشيدن شير و يک سبوي گلي سبز رنگ.[۳]
البته در برخي منابع،[۴] مقنعه، ۲ بازوبند، آرد، ۲ کوزه و در برخي ديگر،[۵] عباي خيبري، ريسماني که از پوست خرما بافته شده، سفره پوستي و فرشي بافت مصر را که لا به لاي آن از پشم بود، به شمار جهيزيه حضرت فاطمه(سلام‌الله‌عليها) افزوده‌اند. هنگامي که جهيزيه حضرت فاطمه را نزد پيامبر بردند، حضرت بر آن وسايل دست کشيد و فرمود: بارک الله لاهل البيت؛ خداوند بر شما اهل بيت(عليهم‌السلام) مبارک گرداند.[۶] بنابر گفته آيت الله مکارم شيرازي، پيامبر(صلي الله عليه و آله) گريست. آن گاه سر به آسمان برداشت و فرمود: خداوندا! بر خانواده‌اي که مهم‌ترين ظروف آن ظرفي سفالين است، مبارک گردان.[۷]
پی نوشت ها:
[۱] - حطيميه، نام قبيله حطيميه بن محارب است که زره‌هاي خوبي مي‌ساختند.
[۲] - بحارالانوار: ج ۴۳، ص ۱۳۰.
[۳] - زندگاني فاطمه زهرا(سلام‌الله‌عليها): ص ۵۲-۵۳.
[۴] - ناسخ التواريخ: ج ۳، ص ۵۴.
[۵] - فاطمة الزهرا(سلام‌الله‌عليها) من المهد الي اللحد: ص ۱۸۰.
[۶] - همان: ص ۱۸۱.
[۷] - زندگاني فاطمه زهرا(سلام‌الله‌عليها): ص ۵۳.
موفق باشید.

نظرات