آیا اموری که در شب قدر مقدر می شوند، قابل تغییر هستند؟ پس فرق شب قدر با باقی ایام برای چیست؟

شب قدر

شب قدر، شب رقم خوردن مقدرات انسان برای یک سال است،  امیر المؤمنین علیه السّلام فرمودند: در سالى یك بار شب قدر است، و در این شب امور یك سال و حوادث و جریانات آن تقدیر میگردد.[۱]
 
و در این شب تمام امور انسان برای سال آینده مشخص می شود. علامه طباطبایی می فرمایند:« شب قدر شب اندازه ‏گیرى است، خداى تعالى در آن شب حوادث یك سال را یعنى از آن شب تا شب قدر سال آینده را تقدیر مى‏كند، زندگى، مرگ، رزق، سعادت، شقاوت و چیزهایى دیگر از این قبیل را مقدر مى ‏سازد»[۲]
 
با این حال، ممکن است قبل از رخ دادن اتفاقی، در تقدیر انسان، تغییراتی ایجاد شود و امر به گونه دیگری رقم بخورد. علامه طباطبایی در این باره می فرمایند: «هیچ منافاتى ندارد كه در شب قدر مقدر بشود ولى در ظرف تحققش طورى دیگر محقق شود، چون كیفیت موجود شدن مقدر، امرى است، و دگرگونى در تقدیر، امرى دیگر است، هم چنان كه هیچ منافاتى ندارد كه حوادث در لوح محفوظ معین شده باشد، ولى مشیت الهى آن را تغییر دهد. »[۳]
 
و این مطلب در حدیثی از امام رضا (ع) نیز بیان شده است. و اندیشه غیر قابل تغییر بودن قدرها، تفکری یهودی خوانده شده است و علیرغم آن به تقدیر امور در شب قدر نیز اشاره شده است:
 
امام رضا (ع) فرمود كه خبر داد مرا پدرم از پدرانش علیهم السلام كه رسول خدا (ص) فرمود كه خداى عز و جل به سوى پیغمبرى از پیغمبرانش وحى فرمود كه فلان پادشاه را خبر ده كه من تا فلان وقت او را می میرانم پس آن پیغمبر به نزد پادشاه آمد و او را خبر داد و پادشاه بر روى تخت خویش نشسته بود پس آن پادشاه خدا را خواند و دعاء كرد تا از تخت فرو افتاد و گفت كه اى پروردگار من مرا مهلت ده تا طفلم بزرگ شود و كار خود را بگذارم و آنچه باید بكنم پس خداى عز و جل بسوى آن پیغمبر وحى فرمود كه بیا به نزد فلان پادشاه و او را اعلام كن كه من در اجلش زمان دادم و آن را پس انداختم و پانزده سال در عمرش افزودم آن پیغمبر عرض كرد كه اى پروردگار من تو میدانى كه من هرگز دروغ نگفته‏ام خداى عز و جل به سوى او وحى فرمود كه جز این نیست كه تو بنده فرمان داده‏شده ای (یعنی سخن قبلی تو دروغ نبود و پیغامی بود که باید می رساندی) پس این مطلب را به او برسان و خدا سؤال نمیشود از آنچه میكند.
 
بعد از آن حضرت رضا (ع) بجانب سلیمان (که با او در حال گفتگو بود) ملتفت شد و فرمود تو را چنان مى ‏پندارم كه در این باب مانند یهود شده ای . سلیمان گفت پناه میبرم به خدا از اینكه به یهود مانند شوم و یهود چه گفته ‏اند حضرت فرمود كه گفته‏ اند كه یَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ ... سلیمان گفت آیا مرا خبر نمى‏دهى از سوره إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ كه در چه چیزى فرود آورده شده امام رضا (ع) فرمود كه خداى عز و جل آنچه را كه از اول سال تا آخر سال می باشد از زندگى یا مردن یا خوبى یا بدى یا روزى در شب قدر تقدیر میكند.[۴]

اما در پاسخ به فرق شب قدر با سایر ایام، باید توجه داشته باشیم که امور همان گونه که در شب قدر مقدر می شوند، جاری می شوند، مگر اینکه عامل خاصی (مانند دعا و صدقه و ...) رخ دهد. یعنی فرقی مانند فرق روال طبیعی، با امور استثنائی، بین شب قدر و سایر ایام وجود دارد. و این خود فرق بزرگی است.

درخواست تقدیر نیکو در شب قدر، مانند این است که بنایی را از ابتدا نیکو و مستحکم بسازیم. و تغییر دادن آن تقدیرات، مانند این است که ساختمانی متزلزل را با اقداماتی ایمن سازی کنیم.

[۱]. إعلام الورى بأعلام الهدى، ص ۳۹۰.
[۲]. ترجمه تفسیر المیزان، ج‏۲۰، ص: ۵۶۱.
[۳]. ترجمه تفسیر المیزان، ج‏۲۰، ص: ۵۶۳.
[۴]. التوحید للصدوق، ص: ۴۴۴.

کلمات کلیدی: 

facenama

دیدگاه‌ها

امور همان گونه که در شب قدر

امور همان گونه که در شب قدر مقدر می شوند,جاری می شوند,مگر اینکه عامل خاصی(مانند دعا و صدقه و...) رخ دهد.
سوال۱:آیا خود اموری مانند دعا و صدقه و... جزئ اموری نیستند که مقدر میشوند؟حال آنکه گفته شده در شب قدر تمام امور انسان برای سال آینده مشخص می شود
سوال۲:مقدر شدن امور و تغییر آن ها دقیقا یعنی چه؟و چه فرقی با جبر دارد؟(هر وقت تو بحث جبر و اختیار میگن امر بین الامرین و در عین حالی که ما علت افعال مون هستیم خدا هم هست و... یاد مسیحی ها می افتم که بی چاره ها مجبور اعتقاد داشته باشن در عین حال که خدا واحد خدا سه تاست...! آخه واقعا چه طور هم اختیار هم اولم یروا الی الطیر فوقهم ...(۱۹ سوره ملک)).

تصویر soalcity

سلام

سلام
تقدیر بر اساس اراده انسان است. و مثل حالت ها و گزینه های مختلف در پیش روی ماست. وقتی یکی را انتخاب می کنیم، آن گزینه به قضا رسیده و گزینه های پس از آن تعیین می شوند.
مثلا دو گزینه در پیش روی داریم صدقه دادن یا ندادن. اگر صدقه ندهیم، حادثه در کمین ما خواهد بود و اگر صدقه بدهیم، بلا دفع خواهد شد.

درباره قضا و قدر نیز اولا این از اصول دین نیست که فهم دقیق آن برای هر کسی لازم باشد
ثانیا شما تعارض احساس می کنید چون دو اراده را در عرض هم می بینید و نه در طول هم
فرض کنیم شما داستانی در ذهن خود تخیل کرده اید. یکی از شخصیت های داستان شما، اقدام به ساخت یک وسیله می کند. حال آیا شما آن وسیله را در ذهن خود ساخته اید یا آنکه آن شخصیت خیالی آن وسیله را در ذهن شما ساخته است؟

ببخشید گفتید برای رفع و یا

ببخشید گفتید برای رفع و یا تغییر مقدرات یکی دعا و دیگری صذقه. برای کسیکه استطاعت مالی برای دادن صدقه ندارد چون درامد مستقلی ندارد ؟ چه چیزی غیر از مادیات میتواند مصداق صدقه باشد و اجرش و اثرش همانند اثر صدقه باشد ؟

تصویر soalcity

سلام

سلام
اولا خود صدقه باعث می شود روزی زیاد شود: پيامبر خدا صلي الله عليه وآله : زياد صدقه بدهيد ، تا روزي داده شويد . (بحار الأنوار:٧٧/١٧٦/١٠)
ثانیا با چیزهای بسیار کوچک مثل لیوانی آب یا چند خرما هم می توان صدقه داد : امام صادق عليه السلام : بهترين صدقه، خنك كردن جگر تفته است . (بحار الأنوار : ٩٦/١٧٢/٨ .)
ثالثا صدقه فقط مالی نیست. پيامبر خدا صلي الله عليه وآله : بهترين صدقه ، صدقه زبان است . با ميانجيگري ، اسير را آزاد مي كني ، از ريخته شدن خون جلوگيري مي نمايي ، احسان را به طرف برادرت مي كشاني وناخوشايندي را از او دور مي سازي . (كنز العمّال : ٦٤٩٣)

نظرات