سجده واجب قرآن چیست و چگونه بجا آورده می‌شود؟

در چهار سوره از قرآن کریم، آیه ای وجود دارد که اگر کسی آن را گوش دهد یا خودش بخواند، بعد از تمام شدن آیه باید فورا [۱] و بدون فاصله سجده کند و کوتاهی کردن حرام است؛ و اگر آن را فراموش کند، هر وقت یادش آمد باید سجده را به جا آورد. [۲]
توجه: آیات سجده دار در قرآن کریم عبارتند از: آیه ۱۵ سوره سجده؛ آیه ۳۷ سوره فصلت؛ آیه ۶۲ سوره نجم؛ آیه ۱۹ سوره علق. [۳]

چند نکته:

۱. فقط خواندن خصوص آيات سجده اين سوره‏ ها حرام است، ولى خواندن ساير آيات از اين سوره ‏ها اشکال ندارد..
۲. پس از خواندن یا شنیدن همه آیه سجده دار، باید سجده کرد و خواندن بخشی از آیه سجده دار، موجب سجده نمیشود.
۳. جنب، حائض، نفساء و مستحاضه هم باید پس از شنیدن آیه سجده دار، سجده کنند، و طهارت شرط سجده قرآن نیست. (البته خواندن آیه سجده دار؛ بر جنب، حائض و نفساء حرام است ولی بر مستحاضه اگر به وظایفش در استحاضه متوسطه و کثیره عمل کرده باشد حرام نیست).
لازم نیست جنب، حائض، نفساء و مستحاضه از جلسه قرائت قرآن که آیه سجده دار خوانده میشود خارج شوند و مسؤلین جلسه قرائت که میگویند باید از جلسه خارج شوید اشتباه میکنند، و انجام این کار اخلاقاً پسندیده نیست.
اگر جنب، حائض، نفساء و مستحاضه آیه سجده دار را شنید واجب است فوراً سجده کند.
۴. موقع سجده برای خواندن یا شنیدن آیات سجده دار، واجب است پیشانی روی مهر یا چیزی که سجده بر آن صحیح است گذاشته شود و ستر عورت با لباس غیر غصبی واجب است ولی طهارت، قبله و پوششی که رعایت آن در نماز واجب است، شرط نیست بنابراین سجده کردن؛ بر جنب، حائض و نفساء هم واجب است ولو رو به قبله و با حجاب و پوشش کامل نباشند.
۵. در سجده واجب قرآنی، فقط سجده واجب است ولی گفتن ذکر واجب نیست و البته هر ذکری را میتوان گفت ولی بهتر است این ذکر گفته شود: «لا اِلهَ إلاَّ اللّهُ حَقّاً حَقّاً لا اِلهَ إلاَّ اللّهُ اِیماناً وَ تَصْدیقاً لا اِلهَ إلاَّ اللّهُ عُبُودِیَّةً وَرِقّاً سَجَدْتُ لَکَ یا رَبِّ تَعَبُّداً وَرِقّاً لا مُسْتَنْکِفاً وَ لا مُسْتَکْبِراً بَلْ اَنَا عَبْدٌ ذَلیلٌ ضَعیفٌ خائِفٌ مُسْتَجیرٌ».

پی نوشت:
[۱]. فوریت عرفی منظور است و نباید طوری باشد که عرف بگوید تأخیر کرده است.
[۲]. توضیح المسائل ده مرجع، م ۱۰۹۳؛ امام، تحریرالوسیله، ج ۱، القول فی سجدتی التلاوه، م ۱؛ امام و مکارم، العروه الوثقی مع تعلیقات، ج ۱، سائر اقسام السجود، م ۲؛ بهجت، وسیله النجاه، م ۷۴۵ و استفائات، س ۲۱۳۰ و ۲۱۳۲ و ۲۱۳۶؛ خامنه ای، اجوبه الاستفتائات، با استفاده از س ۵۰۰ و استفتا؛ سبحانی، توضیح المسائل، م ۱۰۵۰.
[۳]. توضیح المسائل ده مرجع، م ۱۰۹۳؛ امام، تحریرالوسیله، ج ۱، القول فی سجدتی التلاوه و الشکر، م ۱؛ امام و مکارم، العروه الوثقی مع تعلیقات، ص ۵۷۸، م۲؛ بهجت، وسیله النجاه، م ۷۴۵؛ خامنه ای، استفتا؛ سبحانی، توضیح المسائل، م ۱۰۵۰؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج ۱، قبل از م ۶۵۵؛ صافی، هدایه العباد، ج ۱، م ۸۱۲.
>>> برگرفته از کتاب «رساله مصور»، ج۲، ص ۱۱۵.

facenama

نظرات